kielpiniak.pl

76. rocznica utworzenia Organizacji Wojskowej Związku Jaszczurczego

76 lat temu, 14 października 1939 roku członkowie przedwojennego Obozu Narodowo-Radykalnego powołali tzw. Grupę „Szańca” i utworzyli Organizację Wojskową Związek Jaszczurczy.

Symbol Związku Jaszczurczego na odznace żołnierzy NSZ.

Symbol Związku Jaszczurczego na odznace żołnierzy NSZ.

Do inicjatorów powstania ZJ należeli Władysław Marcinkowski, Witold Kozłowski, Otmar Wawrzkowicz i Tadeusz Salski. Nazwa organizacji nawiązywała do historycznego Związku Jaszczurczego, zorganizowanego przez szlachtę oraz mieszczan pruskich i pomorskich pod koniec XIV w. do walki z Zakonem Krzyżackim.

Bezpośrednie zaplecze ZJ stanowiła powiększająca systematycznie kręgi swego oddziaływania struktura organizacyjna ONR. OW ZJ grupowała ludzi ideowych, oddanych bezgranicznie koncepcji budowy Wielkiej Polski. Działalność polityczną i wojskową ZJ nadzorowała Organizacja Wewnętrzna. Do celów OW Związku Jaszczurczego należało tworzenie szerokiego frontu oporu wobec Rzeszy Niemieckiej i ZSRS, organizowanie wywiadu, ochrona życia i mienia obywateli polskich, likwidacja osób kolaborujących z okupantem, sabotaż, dywersja i szkolenie oddziałów wojskowych. Związek Jaszczurczy kwestionował prawo którejkolwiek z organizacji Polski Podziemnej do wyłącznego reprezentowania spraw wojskowych w okupowanym kraju. Wzywał do zaniechania sporów ideologicznych w imię walki o niepodległą Polskę.